Corticoid là gì? Tác dụng phụ có thể xảy ra khi dùng

Corticoid là thuốc chống viêm được kê đơn sử dụng nhiều trong điều trị bệnh lý. Vậy corticoid là gì? Tác dụng và tác dụng phụ có thể xảy ra khi sử dụng là gì?… Cùng tìm hiểu trong bài viết sau.

Corticoid là gì?

Corticoid thường được gọi là steroid, là một loại thuốc chống viêm được kê đơn cho một loạt các điều kiện.

Đây là thuốc liên quan chặt chẽ với cortisol, một loại hormone được sản xuất tự nhiên bởi tuyến thượng thận (hai tuyến nhỏ nằm trên thận).

Corticoid có sẵn ở các dạng khác nhau, bao gồm:

  • Viên nén (thuốc uống)
  • Tiêm – có thể vào mạch máu, khớp hoặc cơ bắp
  • Ống hít – chẳng hạn như thuốc xịt miệng hoặc mũi
  • Kem, gel hoặc kem (steroid tại chỗ)

corticoid là gì

7 nhóm corticoid

Thuốc bôi corticoid được chia thành 7 nhóm chính; từ nhóm 1 là nhóm có hiệu lực mạnh nhất xuống nhóm 7 là nhóm có hiệu lực nhẹ nhất. Cụ thể gồm:

  • Nhóm 1: Rất mạnh (super potent)
  • Nhóm 2: Mạnh (potent)
  • Nhóm 3: Mạnh trung bình (upper mild – strength)
  • Nhóm 4: Trung bình (mild – strength)
  • Nhóm 5: Trung bình thấp (lower mild – strength)
  • Nhóm 6: Nhẹ (mild)
  • Nhóm 7: Nhẹ nhất (very mild)

Corticoid có trong những loại thuốc nào?

Corticoid là gì? Những loại thuốc sau đây thường chứa corticoid:

  • Betamethasone (Celstone)
  • Budesonide (Entocort EC)
  • Cortisone (Cortone)
  • Dexamethasone (Decadron)
  • Hydrocortison (Cortef)
  • Methylprednisolone (Medrol)
  • Prelone
  • Deltasone
  • Triamcinolone (Kenacort, Kenalog)

Corticoid có tác dụng gì?

Corticoid chủ yếu được sử dụng để giảm viêm và ức chế hệ thống miễn dịch. Chúng được sử dụng để điều trị các điều kiện như:

  • Hen suyễn
  • Viêm mũi dị ứng
  • Viêm da cơ địa (nổi mề đay)
  • Chàm dị ứng
  • Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD)
  • Đau và viêm khớp, cơ và gân
  • Lupus (Lupus ban đỏ hệ thống)
  • Bệnh viêm ruột (IBD) – bao gồm bệnh Crohn  và viêm loét đại tràng
  • Viêm động mạch tế bào khổng lồ (viêm động mạch thái dương) và viêm đa khớp
  • Bệnh đa xơ cứng (MS)
  • Viêm khớp dạng thấp
  • Viêm cột sống dính khớp
  • Bệnh mô liên kết hỗn hợp
  • Bệnh của Behcet
  • Viêm ống dẫn tinh

Corticoid cũng có thể được sử dụng để thay thế một số hormone không được cơ thể sản xuất một cách tự nhiên – ví dụ, ở những người mắc bệnh Addison .

Thuốc corticoid không được sử dụng một cách có hệ thống cho viêm xương khớp. Mặc dù đôi khi chúng được sử dụng dưới dạng tiêm tại chỗ vào khớp bị ảnh hưởng.

corticoid là gì

Corticoid tác dụng phụ có thể xảy ra

Ngoài corticoid là gì thì sử dụng có chúng có thể gặp phải một số nguy cơ tiềm ẩn. Corticoid sẽ chỉ được kê đơn nếu tác dụng tiềm năng của điều trị lớn hơn những rủi ro có thể xảy ra. Thường được quy định ở liều hiệu quả tốt nhất trong thời gian ngắn nhất.

Nguy cơ gặp phải tác dụng phụ

Nguy cơ gặp phải tác dụng phụ của corticoid phần lớn phụ thuộc vào:

  • Loại steroid đang dùng: Viên steroid (corticoid đường uống) có nhiều khả năng gây ra tác dụng phụ hơn so với thuốc hít hoặc thuốc tiêm
  • Liều dùng: Liều càng cao, nguy cơ phát triển tác dụng phụ càng lớn.
  • Thời gian điều trị: Thời gian sử dụng thuốc steroid càng dài thì khả năng xảy ra tác dụng phụ càng lớn.
  • Tuổi tác: Trẻ nhỏ và người già có nhiều khả năng gặp tác dụng phụ.

Tác dụng phụ ẩn có thể xảy ra khi sử dụng corticoid trong điều trị lâu dài, bao gồm:

Tác dụng phụ của thuốc hít steroid

Steroid dạng hít thường có ít hoặc không có tác dụng phụ nếu sử dụng ở liều bình thường. Tuy nhiên, đôi khi chúng có thể gây ra:

  • Đau miệng hoặc cổ họng
  • Chảy máu cam nhỏ
  • Khó nói hoặc giọng khàn hoặc khàn
  • Ho
  • Nấm miệng

Có một số bằng chứng cho thấy thuốc hít steroid được sử dụng bởi những người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng ngực như viêm phổi.

Steroid dạng hít ở liều cao đôi khi có thể gây ra một số tác dụng phụ nghiêm trọng hơn thường được liên kết với viên thuốc steroid, nhưng điều này rất hiếm.

Tác dụng phụ của tiêm steroid

Steroid được tiêm vào cơ và khớp có thể gây ra một số đau và sưng tại vị trí tiêm. Tuy nhiên, điều này sẽ khỏi trong vòng một vài ngày.

Tiêm steroid cũng có thể gây ra yếu cơ hoặc gân. Các tác dụng phụ khác có thể bao gồm:

  • Nhiễm trùng
  • Đỏ mặt
  • Làm mỏng và làm sáng da ở khu vực tiêm thuốc

Nguy cơ tác dụng phụ khi tiêm steroid thường chỉ có nguy cơ xảy ra khi tiêm trong khoảng thời gian ít nhất là 6 tuần và tối đa 3 lần tiêm vào một vị trí tiêm.

Tác dụng phụ của viên steroid

Nếu sử dụng thuốc viên corticoid không quá ba tuần thì rất ít xảy ra tác dụng phụ. Tuy nhiên, đôi khi bắt buộc phải sử dụng trong thời gian dài hơn thì không thể tránh khỏi tác dụng phụ của thuốc.

Viên steroid được dùng trong hơn 3 tuần có thể có thể gây ra:

  • Thèm ăn, có thể dẫn đến tăng cân
  • Mụn trứng cá
  • Da mỏng dễ bị bầm tím
  • Chữa lành vết thương chậm hơn
  • Tăng nguy cơ nhiễm trùng nhất là các bệnh thủy đậu, zona và sởi.
  • Thay đổi tâm trạng và trầm cảm, lo lắng, nhầm lẫn, ảo giác.
  • Bệnh tiểu đường
  • Sự kết hợp của các chất béo tích tụ phát triển ở mặt, các vết rạn trên cơ thể và mụn trứng cá. Được gọi là hội chứng Cushing
  • Huyết áp cao
  • Loãng xương (xương yếu và giòn)
  • Ức chế tuyến thượng thận
  • Giữ nước và muối dẫn đến sưng và phù
  • Tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể
  • Yếu cơ
  • Viêm loét dạ dày
  • Tăng tiết mồ hôi
  • Hạn chế sự phát triển của trẻ nhỏ

Hầu hết các tác dụng phụ của corticoid sẽ cải thiện nếu giảm liều hoặc cuối cùng ngừng dùng thuốc.

corticoid là gì

Corticoid có thể gây tác dụng phụ mọc mụn trứng cá

Cảnh báo và tương tác với corticoid

Bên cạnh thắc mắc corticoid là gì thì bạn đọc cũng nên biết được những cảnh báo và các loại thuốc có thể tương tác với chúng khi sử dụng cùng lúc.

Cảnh báo khi sử dụng corticoid

Đối với hầu hết mọi người, kể cả phụ nữ có thai hoặc cho con bú, thuốc hít và thuốc tiêm steroid đều an toàn. Tuy nhiên, chúng chỉ được sử dụng nếu bác sĩ xác định lợi ích tiềm năng lớn hơn rủi ro.

Vì các viên thuốc steroid có nhiều khả năng gây ra tác dụng phụ, nên có một số trường hợp không nên sử dụng hoặc chỉ nên sử dụng thận trọng. Những trường hợp này bao gồm:

  • Bị nhiễm trùng lan rộng
  • Có vấn đề về sức khỏe tâm thần hoặc hành vi. Chẳng hạn như trầm cảm hoặc nghiện rượu
  • Có một số tình trạng thể chất tiềm ẩn như các vấn đề về gan, suy tim, huyết áp cao hoặc bệnh tiểu đường
  • Dùng một loại thuốc khác có thể tương tác với corticoid

Corticoid thường có thể được sử dụng cho phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú. Mặc dù bác sĩ sẽ chỉ kê đơn cho họ nếu nguy cơ không được điều trị lớn hơn các rủi ro liên quan đến thuốc.

Thuốc tương tác với corticoid

Corticoid có thể tương tác với các loại thuốc khác và kết quả là có thể thay đổi tác dụng của thuốc.

Ít có khả năng điều này xảy ra khi tiêm steroid hoặc thuốc xịt, mặc dù đôi khi nó có thể xảy ra nếu chúng được sử dụng ở liều cao và trong một thời gian dài.

Một số tương tác phổ biến hơn được liệt kê dưới đây, nhưng đây không phải là một danh sách đầy đủ. Nếu muốn kiểm tra thuốc có an toàn khi dùng với corticoid, hãy hỏi bác sĩ, dược sĩ, hoặc đọc tờ thông tin bệnh nhân đi kèm với thuốc.

  • Thuốc chống đông máu
  • Thuốc chống co giật
  • Thuốc trị tiểu đường
  • Thuốc HIV
  • Vắc-xin sống – Loại vắc-xin có chứa một dạng nhiễm trùng yếu mà chúng được thiết kế để bảo vệ chống lại. Ví dụ như vắc-xin sởi, quai bị và rubella (MMR), vắc-xin BCG cho  bệnh lao (TB)
  • Thuốc chống viêm không steroid

Qua trên, chắc hẳn bạn không còn thắc mắc corticoid là gì. Cũng như biết thêm được thông tin bổ ích về loại thuốc này. Chúc bạn luôn khỏe mạnh!




Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *