Lá lách là gì? Cắt lá lách có ảnh hưởng đến sức khỏe không?

Lá lách là gì? Có những bất thường nào có thể xảy ra với lá lách. Hay thiếu lá lách con người có sống được không, có ảnh hưởng đến sức khỏe không? Tham khảo bài viết dưới đây để có câu trả lời cho mình nhé!

Lá lách là gì?

Lá lách nằm ở vị trí bên trái của bụng, kích thước nhỏ và có màu đỏ thẫm. Trọng lượng nhẹ ở người lớn bình thường chỉ khoảng 200g. Lá lách đóng vai trò lọc máu, loại bỏ thế bào hồng cầu khiếm khuyết, già và tạo ra kháng thể, tế bào lympho (thành phần của hệ miễn dịch).

Lá lách có thể bị tổn thương như dập, vỡ do nhiều bệnh lý gây ra.

Mặc dù thực hiện nhiều chức năng quan trọng trong cơ thể nhưng con người vẫn có thể sống khi cắt bỏ lá lách.

Lá lách là gì

Cấu trúc của lá lách

Kích cỡ của lá lách của mỗi người là không giống nhau. Thông thường một lá lách dài khoảng 7 – 14cm nặng khoảng 200g.

Lá lách có thân mềm, màu đỏ. Thân được bao bọc bởi lớp vỏ chắc chắn. Thân có tủy đỏ gồm các mô liên kết và mạch máu.

Tủy đỏ có chức năng lọc máu, loại bỏ những tế bào hồng cầu già, khiếm khuyết. Bên trong tủy đỏ là tủy trắng và một mảng nhỏ mô lympho. Tủy trắng có nhiệm vụ tạo ra kháng thể.

Lá lách thuộc hệ miễn dịch nên nó tạo ra hoặc nuôi dưỡng các tế bào lympho B, lympho T và tế bào máu. Máu khi đi vào lá lách qua động mạch lách sẽ được chia nhỏ thành nhiều nhánh. Mỗi nhánh này được bao bọc bởi một nang bạch huyết. Tức là mỗi một giọt máu đi vào bên trong lá lách sẽ được loại bỏ mầm bệnh, tác nhân lạ.

Lá lách có chức năng gì?

Lá lách có kích thước tương đối nhỏ nhưng lại thực hiện hàng loạt các chức năng. Bao gồm:

  • Lọc máu: Đây là chức năng chính của lá lách. Máu chảy vào lá lách sẽ được nó kiểm soát phát hiện các tế bào hồng cầu bị hư hỏng và cũ. Máu chảy qua một mê cung các đoạn mạch trong lá lách. Tế bào hồng cầu nào khỏe mạnh sẽ chạy thẳng qua. Ngược lại, những tế bào bị hư hỏng, cũ sẽ được chia nhỏ bởi đại thực bào.
  • Lưu trữ những sản phẩm còn sót lại hữu ích khi tế bào hồng cầu bị phá vỡ. Ví dụ như sắt, nó trở lại tủy xương, làm cho hemoglobin.
  • Lưu trữ máu. Thông thường, sẽ có khoảng 1 chén máu được giữ ở trong lá lách của người. Lượng máu này sẵn sàng được giải phóng nếu như bị mất một lượng máu đáng kể. Chẳng hạn như khi bị tai nạn.
  • Đóng vai trò quan trọng trong phản ứng miễn dịch. Các tế bào lá lách sẽ phát hiện những mầm bệnh, đồng thời tạo ra các tế bào bạch cầu đáp ứng.
  • Lưu trữ bạch cầu lympho: Theo thống kê, khoảng 1/4 bạch cầu lympho được lưu trữ trong lá lách ở một thời điểm nào đó.
  • Loại bỏ tiểu cầu cũ khỏi máu và hoạt động giống như một hồ chứa cho tiểu cầu.
  • Tạo hồng cầu cho thai nhi, sau khi trẻ ra đời thì chức năng này được dừng lại.
  • Sản sinh ra opsonins (tuftsin, properdin) tăng cường hệ miễn dịch.

Lá lách là gì

Bất thường của lá lách

  • Lá lách to có thể nặng đến 2kg, thậm chí nặng hơn.
  • Cường lách: Hiện tượng lá lách to và thiếu hụt một hoặc nhiều thành phần máu.
  • Vỡ lá lách: Lá lách bị phì đại đến mức bị vỡ.

Những bệnh ảnh hưởng đến lá lách

Vị trí lá lách nằm ở bên phải phía trên bụng và có màu đỏ thẫm. Do đó có một số bệnh có thể ảnh hưởng đến lá lách như:

Lá lách phụ

Theo thống kê, có khoảng 10% người có thêm lá lách thứ 2. Lá lách này nhỏ hơn nhiều, đường kính chỉ khoảng 1cm. Có thêm lá lách phụ không gây ra bất cứ vấn đề nào về sức khỏe.

Tăng lách – Splenomegaly

Tăng lách xảy ra do rất nhiều điều kiện như ung thư máu, mononucleosis truyền nhiễm, bệnh gan và nhiễm trùng do vi khuẩn. Hoặc có thể do lá lách thực hiện chức năng của nó nhưng quá hoạt động dẫn đến phá hủy tế bào tiểu cầu, hồng cầu.

Lá lách dập hoặc vỡ

Sau một chấn thương có thể khiến lá lách dập hoặc vỡ. Lá lách có thể bị vỡ vào thời điểm bị chấn thường hoặc vài ngày, có khi vài tuần sau đó.

Sốt rét, mononucleosis truyền nhiễm làm lá lách sưng lên, viên nang bảo vệ mỏng hơn nên có thể khiến một lá lách bị vỡ nhiều hơn.

Giảm tiểu cầu

Lá lách rộng sẽ chứa nhiều tiểu cầu khiến hệ tuần hoàn của cơ thể bị thiếu. Khi đó, triệu chứng của tình trạng giảm tiểu cầu trong máu là hiện tượng máu khó đông.

Hồng cầu hình liềm

Bệnh hồng cầu hình liềm là một loại thiếu máu di truyền, do một loại hemoglobin bất thường. Tế bào hồng có có hình lưỡi liềm, làm tắc nghẽn dòng máu, tổn thương các cơ quan, trong đó có lá lách.

Lá lách là gì

Nhồi máu lách (splenic infarction)

Là hiện tượng lượng máu cung cấp cho lá lách bị giảm. Nhồi máu lá lách xảy ra khi máu qua động mạch lá lách bị cắt bỏ gây đau đớn cho người bệnh. Khi điều trị cần phụ thuốc vào nguyên nhân gây bệnh.

Ung thư lá lách

Có 2 loại ung thư lá lách là:

  • Ung thư lá lách sơ cấp: Bắt đầu từ lá lách.
  • Ung thư lá lách thứ phát: Bệnh ung thư lây lan từ một phần khác sang lá lách.

Cả hai loại này đều rất hiếm gặp.

Xét nghiệm chẩn đoán bất thường của lá lách

Để có thể chẩn được những bất thường của lá lách cần phải thực hiện các biện pháp dưới đây:

  • Khám lâm sàng
  • Siêu âm
  • Xét nghiệm công thức máu
  • Chụp CT scan
  • Xét nghiệm sinh thiết tủy xương
  • Các xét nghiệm khác

Điều trị lá lách bất thường

Biện pháp điều trị những bất thường của lá lách phụ thuộc vào nguyên nhân và tình trạng của nó.

  • Trường hợp lá lách to do ung thư thì sẽ điều trị bằng việc kiểm soát và kìm hãm nguyên nhân.
  • Cường lách xơ gan thì chữa trị bằng việc thay đổi chế độ ăn uống và kiêng bia rượu.
  • Vỡ lá lách nặng sẽ được chỉ định phẫu thuật loại bỏ lá lách.

Cắt lá lách có ảnh hưởng đến sức khỏe không?

Trong một số trường hợp cần phải thực hiện phẫu thuật cắt lá lách. Vậy cắt lá lách có ảnh hưởng đến sức khỏe không?

Lá lách bị dập, vỡ, lá lách to, nhiễm trùng hoặc mắc một số bệnh ung thư, bệnh về máu có thể phải cắt lá lách. Mặc dù lá lách khá nhỏ nhưng lại đóng vai trò rất quan trọng trong cơ thể con người. Con người khi cắt lá lách có thể sống nhưng rất dễ bị nhiễm trùng, dễ mắc bệnh thường nặng và dễ tử vong. Khi đó, gan, hạch bạch huyết sẽ thực hiện chức năng, nhiệm vụ của lá lách.

Qua trên, chắc hẳn bạn đọc đã biết lá lách là gì, cũng như biết được chức năng, bệnh lý ảnh hưởng đến lá lách. Mong rằng sẽ giúp ích cho bạn đọc trong việc bảo vệ sức khỏe tốt hơn. Chúc bạn luôn khỏe mạnh!




Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *