Thừa cân béo phì là gì? Biện pháp chống thừa cân béo phì

Thừa cân béo phì là gì? Đây là thắc mắc của nhiều người khi không kiểm soát được cân nặng, chế độ ăn uống của mình. Thừa cân béo phì được hiểu là tình trạng cơ thể có nhiều chất béo hơn mức khỏe mạnh tối ưu. Nguyên nhân thường do chế độ ăn không hợp lý gây dư thừa chất béo và ít hoạt động.

Thừa cân béo phì là gì?

Thừa cân là tình trạng không kiểm soát được cân nặng khiến vượt quá mức so với chiều cao của cơ thể. Tình trạng này có thể do dư thừa chất béo, có nhiều nước hoặc cơ bắp trong cơ thể.

Béo phì là tình trạng chất béo trong cơ thể bị dư thừa quá nhiều gây ra chứng rối loạn phức tạp. Béo phù ảnh hưởng đến vóc dáng, nguy cơ bệnh tật như bị cao huyết áp, tim mạch, tiểu đường, mỡ máu.

Để biết một người có bị thừa cân không, chỉ số khối cơ thể BMI được sử dụng làm tiêu chuẩn. Cách tính thừa cân béo phì bằng công thức BMI

BMI = Cân nặng (kg)/(chiều cao (m) x chiều cao (m))

Theo tổ chức y tế thế giới WHO, người trưởng thành có:

  • Chỉ số BMI từ 30 trở lên: Béo phì.
  • Chỉ số BMI từ 25 trở lên: Thừa cân.

Thừa cân béo phì là gì?

Chỉ số khối cơ thể BMI ước tính lượng chất béo tối ưu trong cơ thể. Nhưng chỉ số này không đo trực tiếp lượng chất béo trong cơ thể. Do đó, nếu chỉ dựa vào chỉ số này sẽ không nói lên được chính xác tình trạng thừa cân béo phì.

Những con số biết nói về thực trạng thừa cân béo phì

Tỷ lệ người thừa cân béo phì thì năm 1975 đã tăng lên gần gấp 3 lần.

Theo số liệu của WHO, năm 2016:

  • Phát hiện hơn 1,9 tỷ người từ 18 tuổi trở lên bị thừa cân. Trong số đó có đến hơn 650 triệu người mắc bệnh béo phì.
  • Có khoảng 39% người trưởng thành từ 18 tuổi trở lên bị thừa cân, tỷ lệ người bị béo phì là 13%.
  • Gần 42 triệu trẻ nhỏ dưới 5 tuổi bị thừa cân, béo phì.
  • Hơn 340 triệu trẻ từ 5 – 19 tuổi bị thừa cân, béo phì.
  • Trên toàn cầu, tỷ lệ người bị thừa cân thấp hơn so với người bị béo phì.

Tác hại của thừa cân béo phì

Thừa cân, béo phì đều tác động ảnh hưởng xấu đến sức khỏe:

  • Tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm như tiểu đường, tim mạch, huyết áp cao, mỡ máu cao, bệnh động mạch vành.
  • Không những thế, thừa cân béo phì còn có thể gây khó thở khi gắng sức
  • Tăng khả năng bị viêm khớp, người mệt mỏi, ngưng thở khi ngủ.

Nguyên nhân thừa cân, béo phì

  • Thừa cân béo phì nguyên nhân chính là do cơ thể hấp thu quá nhiều calo.
  • Tăng cân mất kiểm soát không rõ lý do.
  • Do di truyền, cha mẹ mang gen có khuynh hướng tăng cân, con cái cũng sẽ có nguy cơ bị thừa cân béo phì.
  • Tâm lý căng thẳng, stress dẫn đến ăn vô tội vạ, không có kiểm soát.
  • Văn hóa xã hội, khuyến khích ăn nhiều.

Thừa cân béo phì là gì?

Yếu tố làm tăng nguy cơ bị thừa cân béo phì

Có một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ dẫn đến thừa cân béo phì như:

  • Lối sống sinh hoạt, chế độ ăn uống thiếu khoa học
  • Lười vận động
  • Di truyền
  • Tuổi tác
  • Thiếu ngủ
  • Hút thuốc lá
  • Sử dụng một số loại thuốc
  • Các vấn đề về y tế, kinh tế, văn hóa xã hội

Làm thế nào để biết bị thừa cân béo phì?

Để xác định có bị thừa cân béo phì hay không thì cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa. Bác sĩ sẽ tiến hành khám lâm sàng, hỏi về thói quen ăn uống, tiền sử bệnh, mức độ vận động, tập thể dục thể thao.

Sau đó, để đánh giá được trọng lượng, đo lường rủi ro sức khỏe liên quan đến cân nặng, bác sĩ sẽ tiến hành 2 phương pháp dưới đây:

Chỉ số khối cơ thể (BMI)

Dựa trên cân nặng và chiều cao. Công thức tính: BMI = Cân năng (kg)/(chiều cao (m) x chiều cao (m)).

  • Thừa cân: Chỉ số BMI > 25
  • Béo phì: Chỉ số BMI > 30
  • Béo phì nghiêm trọng: Chỉ số BMI > 40

thừa cân béo phì là gì

Đánh giá sự phân bố mỡ trong cơ thể

  • Béo phì toàn thân: Mỡ phân bố đều các vị trí trên cơ thể như mặt, ngực, mông, bụng, cổ, đùi, vai.
  • Béo phì trung tâm (Hình quả trứng): Mỡ tập trung ở eo, bụng. Dễ có nguy cơ mắc bệnh tật.
  • Béo phì phần thấp (Kiểu quả lê): Mỡ tập trung ở mông, hông, đùi, háng. Ít có nguy cơ mắc bệnh hơn.

Chỉ số WHR dựa trên vòng eo và vòng mông đánh giá sự phân bố mỡ trong cơ thể.

Công thức tính: WHR = Vòng eo (cm)/Vòng mông (cm).

Nam giới: Chỉ số WHR > 0,95. Nữ giới: Chỉ số WHR > 0,85 thì sẽ rất dễ bị các bệnh như nhồi máu cơ tim, huyết áp cao, tiểu đường.

Biện pháp chữa thừa cân béo phì

Để giảm cân nặng về mức bình thường, không ảnh hưởng đến sức khỏe có thể áp dụng một số cách sau:

  • Thực hiện chế độ ăn kiêng: Ít chất béo, ít calo. Tham khảo ý kiến của chuyên gia dinh dưỡng và bác sĩ.
  • Tập luyện thể dục thể thao. Cần theo dõi đều đặn.
  • Sử dụng thuốc giảm cân: Chỉ dùng thử khi đã áp dụng chế độ ăn, tập luyện nhưng không hiệu quả. Cần hết sức lưu ý phải có sự đồng ý và giám sát trực tiếp của bác sĩ.

Chú ý:

Nên thực hiện giảm cân từ từ và cần duy trì thường xuyên đều đặn để tránh tăng cân mất kiểm soát trở lại.

Khi bị stress, căng thẳng cần hạn chế ăn vặt, thay vào đó hãy tập thể dục, tập yoga. Nếu bị stress nặng, trầm cảm hãy liên hệ với bác sĩ.

Nếu chỉ số BMI cao hơn 40, các phương pháp giảm cân đều không có tác dụng thì có thể sử dụng phương pháp phẫu thuật như thắt dạ dày, thu nhỏ dạ dày.

Các biện pháp phòng chống thừa cân béo phì

Nguyên nhân gây béo phì thường do cơ thể dung nạp quá nhiều calo, chất béo vào cơ thể, trong khi đó lại có lối sống lười vận động. Chính vì thế để phòng tránh tình trạng thừa cân béo phì, có thể áp dụng một số biện pháp sau đây:

  • Có kế hoạch ăn uống khoa học, lành mạnh, cân bằng dinh dưỡng. Bổ sung nhiều rau xanh, hoa quả, các loại hạt, đậu, ngũ cốc nguyên hạt, thịt cá…
  • Hạn chế bổ sung những năng lượng được tổng hợp từ đường và chất béo.
  • Luyện tập thể dục thể thao thường xuyên mỗi ngày. Người lớn khoảng 150 phút/tuần, trẻ nhỏ 10 phút/ngày.
  • Lập kế hoạch ăn uống lành mạnh.
  • Theo dõi cân nặng thường xuyên.

Qua trên, chắc hẳn bạn biết được thừa cân béo phì là gì? Nguyên nhân, cách ngăn ngừa như thế nào. Hi vọng sẽ giúp ích nhiều cho bạn đọc. Để duy trì được cân nặng hợp lý, đảm bảo sức khỏe, bạn hãy theo dõi cân nặng thường xuyên, nhờ sự hỗ trợ của bác sĩ khi gặp vấn đề về cân nặng nhé. Chúc bạn luôn khỏe mạnh!




Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *