Triglyceride là gì? Chỉ số Triglyceride cao phải làm thế nào?

Triglyceride có tên gọi khác là triacylglycerol, triacylglyceride, chất béo trung tính hay TAG. Đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa năng lượng. Để tìm hiểu rõ hơn chỉ số triglyceride là gì, triglyceride uống thuốc gì?… tham khảo bài viết này nhé!

Triglyceride là gì?

Triglyceride là một este có nguồn gố từ 3 axit béo và  glyxêrin, chiếm 95% chất béo hàng ngày mà con người tiêu thụ trong chế độ ăn uống. Đây là thành phần chính của mỡ động vật và thực vật. Triglyceride sau khi tiêu hóa sẽ được dùng dưới dạng năng lượng tế bào khi di chuyển trong cách mạch máu.

Thành phần, cấu trúc hóa học

Thành phần: Glyxêrin kết hợp 3 phân tử axit béo. Trong đó:

  • Phân tử glyxêrin: 3 nhóm chức hiđrôxyl (HO-)
  • Phân tử axit béo: 1 nhóm chức carboxyl (COOH)

Trong triglyceride, nhóm chức (HO-) kết hợp với (COOH) thành liên kết este sau:

HOCH2CH(OH)CH2OH + RCO2H + R’CO2H + R”CO2H → RCO2CH2CH(O2CR’)CH2OCOR” + H2O

Triglyceride là gì

3 axit béo là khác nhau, chiều dài thường là 16, 18, có khi 20 nguyên tử C. Những axit béo tự nhiên ở động vật, thực vật thường có số nguyên tử C chẵn. Chỉ ngoại trừ axit béo của động vật nhai lại là lẻ, ví dụ như 15 bởi vi khuẩn trong dạ cỏ tổng hợp.

Chuyển hóa

Triglyceride có vai trò vô cùng quan trọng trong việc chuyên chở các chất béo và là nguồn cung cấp năng lượng trong quá trình trao đổi chất. Nó là thành phần chính của các chylomicron và lipoprotein có trọng lượng phân tử thấp (VLDL).

Glyceride chứa đến 38 kJ/g hoặc 9 kcal/g, so với cacbohydrat và protein khác thì nguồn năng lượng này gấp đôi. Ở ruột, glyceride được phân chia thành axít béo tự do và monoacylglycerol nhờ dịch mật và men lipaza. Đây chính là quá trình phân giải lipid. Sau đó, axít béo tự do và monoacylglycerol được đưa xuống những thế bào ruột non để hấp thu.

Từ các phân mảnh glyceride sẽ được tái hợp lại trong những tế bào ruột non. Kết hợp thêm với protein và cholesterol để tại những vi thể nhũ trấp hay còn gọi là chylomicron. Tế bào ruột non bào tiết chylomicron vào hệ bạch huyết. Rồi sau đó dẫn truyền đến những mạch bạch huyết lớn ở gần tim rồi vào máu. Những mô khác giữ lại chylomicron, giải phóng triglyceride để làm nguồn năng lượng.

Triglyceride có thể được những tế bào gan và mô mỡ tổng hợp, dự trữ. Cơ thể cần cung cấp năng lượng thì hormone glycagon sẽ phát tín hiệu tiến hành thủy phân glyceride thành các axít béo tự do. Nếu não bộ không thể dùng được năng lượng từ những axít béo thì các gốc glyxêrin có trong glyceride được chuyển hóa thành glucose. Glucose sẽ thông qua chuỗi phản ứng glycolysis để chuyển hóa thành Dihydroxyacetone phosphate, tiếp theo thành Glyceraldehyde 3-phosphate. Những tế bào mỡ có thể được chuyển hóa theo cách này để cung cấp được năng lượng cho não.

Triglyceride không thể thẩm thấu qua màng tế bào. Chính vì thế, những enzyme đặc biệt có trên thành mạch máu sẽ phát tín hiệu cho những lipoprotein lipaza phải cắt glyceride hình thành axít béo tự do và glycerol. Axit béo sau đó sẽ được đưa vào tế bào.

Triglyceride là gì

Chỉ số triglyceride thấp, cao và bình thường

Để có thể xác định được mức triglyceride hiện tại, chúng ta cần làm xét nghiệm kiểm tra lipid máu.

Nồng độ tăng cao có thể dẫn đến bệnh tim, đặc biệt ở những người có mức cholesterol “tốt” thấp và mức cholesterol “xấu” cao. Điều tương tự cũng đúng nếu bạn bị tiểu đường tuýp 2.

  • Mức bình thường: Dưới 150 mg/dL, tương đương 1,7 mmol/L.
  • Mức ranh giới cao: 150 đến 199 mg/dL, tương đương 1.7 – 2 mmol/L.
  • Cao: 200 đến 499 mg/dL , tương đương 2 – 6 mmol/L.
  • Rất cao: 500 mg/dL trở lên, tương đương trên 6 mmol/L.

Triglyceride cao có nguy hiểm không?

Triglyceride và cholesterol được mang đi trong máu là do kết hợp với lipoprotein. Lipoprotein có nhiều loại khác nhau, bao gồm: HDL là loại có tỉ trọng cao, LDL là tỉ trọng thấp và VLDL là tỉ trọng rất thấp. HDL vận chuyển cholesterol, VLDL vận chuyển triglyceride trong máu.

  • LDL kết hợp với cholesterol (LDL-c) hình thành cholesterol xấu có hại cho cơ thể gây xơ vữa động mạch.
  • HDL kết hợp với cholesterol (HDL-c) hình thành cholesterol tốt cho cơ thể ngăn ngừa quá trình xơ mỡ động mạch.

Mức triglyceride bình thường là dưới 150 mg/dL, khi vượt qua chỉ số này sẽ ảnh hưởng xấu cho sức khỏe.

Chỉ số triglyceride cao dẫn đến xơ vữa động mạch, người bệnh có nguy cơ mắc bệnh về tim mạch và có thể đột quỵ.Nếu chỉ số này rất cao cũng có thể gây bệnh gan nhiễm mỡ và viêm tụy.

Mặc dù vậy, tác động tiêu cực của triglyceride đến việc tỷ lệ LDL:HDL tăng cao vẫn chưa được xác định cụ thể, rõ ràng. Mối nguy hiểm này thường được cho là tỷ lệ nghịch giữa nồng độ HDL và nồng độ triglyceride.

 Nguyên nhân gây chỉ số triglyceride cao

Có khá nhiều nguyên nhân dẫn đến mức triglyceride trong máu tăng cao. Chằng hạn như:

  • Uống rượu bia nhiều do gan bị kích thích để sản sinh thêm acide béo. Tuy nhiên, nếu uống điều độ thì lại giúp ngăn chặn sự gia tăng này của mức triglyceride – huyết. Đặc biệt nếu uống rượu vang đỏ thì sẽ giúp giảm nguy cơ bị bệnh tim mạch do có rất nhiều chất chống oxy hóa.
  • Ăn uống thiếu khoa học nhiều dầu mỡ, đồ chiên xào, đồ uống có cồn, da – nội tạng động vật… là nguyên nhân khiến cho nồng độ triglyceride trong máu tăng cao.
  • Thói quen lười vận động, ít tập thể dục thể thao, ngồi nhiều.

Cách giảm triglyceride an toàn, hiệu quả

Cách chính để đối phó với chất béo trung tính cao là ăn tốt hơn và tập thể dục nhiều hơn. Dưới đây là một số hướng dẫn để giúp bạn quản lý cấp độ của mình:

Tập thể dục thể thao điều độ

Cố gắng tập thể dục năm ngày trở lên mỗi tuần. Nói chuyện với bác sĩ trước khi bạn bắt đầu bất kỳ kế hoạch tập thể dục.

Theo dõi cân nặng thường xuyên

Nếu bạn đang mang thêm cân, giảm 5% đến 10% trọng lượng của bạn có thể làm giảm triglyceride. Những người có cân nặng khỏe mạnh có nhiều khả năng có mức bình thường. Mỡ bụng có liên quan đến số lượng cao hơn.

Triglyceride là gì

Ăn ít chất béo xấu

Cố gắng giảm chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và cholesterol trong chế độ ăn uống. Cắt giảm carbohydrate cũng sẽ giúp.

Hạn chế uống bia rượu

Bia, rượu và rượu có thể tăng mức độ. Một số nghiên cứu cho thấy rằng nhiều hơn một ly mỗi ngày cho phụ nữ hoặc hai cho nam giới có thể tăng mức độ rất nhiều.

Bổ sung cá vào chế độ ăn uống

Cá thu, cá hồi hồ, cá trích, cá mòi, cá ngừ albacore và cá hồi chứa nhiều omega-3, một chất béo tốt cho bạn. Có thể khó có đủ omega-3 từ thực phẩm. Bác sĩ của bạn có thể đề nghị một bổ sung hoặc theo toa.

Uống thuốc gì để giảm triglyceride?

Một số loại thuốc có thể cải thiện mức độ. Chúng bao gồm:

Nhóm thuốc statin statin giúp giảm cholesterol. Ví dụ bao gồm: atorvastatin (Lipitor), rosuvastatin (Crestor) và simvastatin (Zocor).

  • Fibrate (Lopid, Fibricor và Tricor)
  • Axit nicotinic (Niaspan)
  • Cần có liều cao omega-3 để hạ triglyceride và chỉ nên dùng dưới sự chăm sóc của bác sĩ. Epanova, Lovaza và Vascepa là những dạng kê đơn của omega-3.




Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *